Los franciscanos —conocidos cariñosamente en nuestro entorno como «los frailes de Arantzazu»— hemos permanecido junto a la Andre Mari (Virgen María) desde el año 1501, convirtiendo el Santuario en un referente indiscutible para la fe, la historia y la identidad de nuestro pueblo.
Arantzazu es mucho más que un santuario edificado en un marco natural irrepetible; es un faro de espiritualidad, cultura, arte, ética, diálogo y paz que guarda en su seno una parte sensible del alma vasca. Su trayectoria destaca por un profundo enraizamiento en la cultura y la lengua vasca, el amor a la naturaleza, la sobriedad y un respeto supremo por el valor de la persona.
Un semillero inagotable de arte y pensamiento
A lo largo de las distintas etapas de su historia, Arantzazu ha sido un manantial de creación artística, literaria y musical. Nuestra editorial ha tenido el honor de recoger y custodiar toda esta riqueza cultural a través de numerosas publicaciones que permiten al lector descubrir el pasado y el presente del Santuario y de la Provincia Franciscanas:
- 🗣️ La normalización del euskera: Figuras de la talla de Fr. Luis Villasante fueron actores principales y fundamentales en el nacimiento y desarrollo del euskera batua.
- ✍️ Poesía y literatura: El convento fue el hogar de Bitoriano Gandiaga, uno de los poetas euskaldunes más importantes e influyentes del siglo XX.
- 🔬 Investigación y divulgación: Contamos con el valioso legado de notables investigadores, escritores y pensadores como Ignacio Omaetxebarria, Salbatore Mitxelena, Julián Alustiza, Eugenio Agirretxe, José Luis Zurutuza, Paulo Agirrebaltzategi o Joseba Intxausti.
- 🎨 Arte vanguardista: Las paredes y la historia de Arantzazu están íntimamente ligadas a la expresión de artistas tan singulares como Xabier Álvarez de Eulate, José Luis Iriondo, Juan Arriola o Xabier Egaña.
Arantzazuko Andre Mariaren Egutegia
1946an, Arantzazuko Andre Mariaren Egutegia sortu zenean, gerraosteko giro gogorra zen nagusi gizartean, urte beltz batzuetan, euskararentzat eta euskal kulturarentzat. Gauzak horrela, egutegi hau argitaratzeko erabakia ez zen ausarta izan; Lopez Mendizabalek hasitako bideari jarraituz, Joxe Antonio Garate aitak eta laguntzaile talde txiki batek lortu zuten 22 urtez zuzendu zuen egutegiaren proiektua aurrera ateratzea.
Lehen zenbaki hartatik 50.000 ale argitaratu ziren, eta horietatik 25.000 saldu ziren (zati batean astoan banatu zirelarik). Lehen urte haietan, Arantzazuko egutegia oso egutegi bidaiaria zen, eta ozeanoa ere zeharkatu zuen, Mexikora edo Argentinara iristeko, non euskal koloniak besoak irekita jasotzen zuen. Bizkaieraz ere argitaratu zen geroago (1952tik 1981era).
80 urte baino gehiagoko lan etengabea
Urteen joanean hainbat aldaketa eta egokitzapen izan ditu tako historiko honek:
- 📈 Eboluzioa: Tirada garai bateko argitalpenetatik gaur egungo 6.500 aleetara egokitu da gizartearen aldaketekin batera.
- 🗣️ Idazkera: Estiloari dagokionez, 1968tik aurrera euskara batua egutegian sartu zen modu sendoan.
- 🏆 Aitorpena: Aita Garatek 1969an utzi zuen egutegiaren zuzendaritza. Geroago, Joxe Luis Zurutuza aitak 1977an agintea hartu zuen, eta 1996an Gipuzkoako Foru Aldundiak ematen duen Anton Abbadia saria jaso zuen egutegiaren historian funtsezko figura izateagatik. Gaur egun, argitalpenaren arduraduna Fr. Joxe Mari Arregi da, kolaboratzaile-talde handi batekin batera.
80 urte Arantzazuko «takoa» gure etxeetan dagoela, egunean joan-etorria markatuz. Orri bat kendu bestea ikusteko. Antsietatea alde batera uzten laguntzen duen automatismo ederra: orainean jarri arreta eta etorkizunari erne. > — Aitor Sorreluz
Horixe da Arantzazuko Amaren egutegia. Euskal Herriko sukaldeetan falta ez daitekeen zerbait. Egunero Arantzazutik sortzen den aire freskoz egindako gogoeta, kulturatik datozen zenbat jakingarri, eguneko santuen berri, eguzkia eta ilargia noiz azaltzen diren eta ezkutatzen, farra piska bat egiteko txiste batzuk, euskarari eta euskal gizarteari buruzko informazioak euskara herrikoian emango dizun egutegi euskalduna.